مشخصات فردی و زندگینامه
نام:حسین
نام خانوادگی:حلبیان
تخصص ها:فقه و اصول ، حقوق ، علوم سیاسی

زندگی نامه

بسم الله الرحمن الرحیم 

الحمدلله ربّ العالمين و صلّى الله على محمّد و آله الطاهرين و لعنة الله على أعدائهم أجمعين.


                                 ☫


فقیه أهل البیت علیهم السلام حضرت آية الله حاج آقا حسين حلبيان فرزند حاج آقا مصطفى حلبيان اصفهانى.

در اصفهان در خاندانی اصیل و اهل صلاح و جهاد، و محب و آشنا به معارف اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام متولد شدند. 

پدر ایشان استادی حکیم از افراد محترم و سرشناس و مادر ایشان بانویی عالمه و اهل مطالعه از خاندانی اهل خیر هستند.

ایشان فرزند ارشد این خانواده بودند و از همان دوران کودکی و نوجوانی آثار نبوغ و ابتکار و حافظه در ایشان مشهود بود به گونه ای که باعث شگفتی برخی اقوام و آشنایان و معلّم ها می شد.


* در محضر پدر:

از همان کودکی و نوجوانی قسم عمده ای از حکمت عملی را از پدر بزرگوارشان آقای حاج آقا مصطفی حلبیان اصفهانی آموختند.


* جلسات قراءت و تفسیر قرآن:

از دوران کودکی و نوجوانی در جلسات قراءت و تفسیر قرآن شرکت کرده اند برخی اساتید ایشان در این جلسات عبارتند از:

_ استاد روحانی، در قراءت قرآن؛

_ استاد محمدرضا الماسی، در قراءت قرآن؛

_ استاد مرتضی بشیری، در قراءت قرآن؛

_ استاد سید ابراهیم موسوی، در تفسیر قرآن؛

خود ایشان نیز از نوجوانی درس قرآن می دادند و در جلسات قراءت و تجوید قرآن به تربیت نسل نوجوان می پرداختند.


* در محضر علما و سخنرانان دینی:

از دوران کودکی و نوجوانی و جوانی علاوه بر مطالعه ی کتب دینی در مجالس اهل البیت علیهم السلام شرکت می کرد و بیانات خطبا و وعاظ و سخنرانان را استماع می کردند و در گفتار آنان دقت می کردند.

از جمله علما و خطبا و سخنرانان دینی که در محضر آنان بوده اند می توان یاد کرد از آقایان آیات و حجج:

_ شیخ حیدر علی محقّق ره؛

_ شیخ محمدتقی فهّامی ره؛

_ شیخ محمدتقی بهلول ره؛

_ سید ضیاء الدین علّامه ره؛

_ شيخ ابوالفضل معزّالدین ره؛

_ شیخ عنایت الله نجفی ره؛

_ شیخ عبدالحسین واعظ زاده خراسانی ره؛

_ شیخ حسین مظاهری؛

_ شیخ محمد ناصری ره؛

_ شیخ محمدتقی مصباح یزدی ره؛

_ سید احمد فقیه امامی ره؛

_ سید حسن فقیه امامی ره؛

_ شیخ احمد رحمانی همدانی ره؛

_ شیخ احمد سیبویه ره؛

_ سید مرتضی قریشی ره؛

_ شیخ علی کریمی جهرمی؛

_ سید عبد الله فاطمی نیا ره؛

_ سید عبدالرحیم توکل؛

_ سید حسین هاشمی نژاد؛

_ سید ابوالحسن مهدوی؛

و دیگر اعلام و بزرگان.

بسیاری شب ها در مسجد بابا محمدعلی سقّا حضور می یافتند و از بیان و سخن آیة الله حاج سيد حسن فقیه امامی ره بهره ها می بردند.

از دوران نوجوانی به مطالعه ی کتب ادبی و تاریخی و کلامی و فلسفی و حدیثی و فقهی پرداختند. در این دوران از آثار علامه مجلسی ره و امام خمینی ره و آية الله شیخ محمدعلی اراکی ره و آیة الله شهید شیخ مرتضی مطهری ره و آية الله شهید سید محمدباقر صدر ره و آیة الله شیخ لطف الله صافی گلپایگانی ره و آية الله شیخ محمدتقی مصباح یزدی ره و دیگر اعلام بهره ها بردند.

استعداد و تسلّط ایشان بر معارف و فقه به گونه ای بود که توانایی سخنرانی های دینی را از همان دوران نوجوانی داشته اند.


* تحصیلات ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان:

دروس ابتدایی را در مدرسه ی شهدای عَمرو کنار مسجد آقا نور و دروس راهنمایی را در مدرسه ی سیدالشهداء علیه السلام در خیابان ابن سینا به پایان بردند.

در دوران تحصیلات ابتدایی بخاطر درس تعلیمات دینی و اخلاقی و تعلیمات اجتماعی و ریاضی و انشاء و ادبیات فارسی و برخی دیگر از درس ها مورد تحسین قرار گرفتند.

در دوران راهنمایی بخاطر درس علوم تجربی تشویق نامه هایی دریافت کردند و دو بار در مسابقات علمی سراسری علوم انسانی در مدرسه ی سید الشهداء علیه السلام برگزیده شدند، و در انشاء به طور مكرر مورد تشويق بودند.

دروسی از دبیرستان را همزمان با تحصیلات حوزوی در دبیرستان استاد محمدتقی شریعتی در خیابان جی گذراندند. و اینها همه در اصفهان بود.

در این دوران با آموزه هایی از علوم گوناگون از علوم طبیعی و علوم انسانی از جمله: فیزیک و شیمی و زیست شناسی و اقتصاد و ... آشنا شدند.


* تحصیلات دانشگاهی:

چند سال پس از هجرت به مشهد مقدس با قبولی در آزمون ورودی و مصاحبه ی علمی در دانشگاه علوم اسلامی رضوی در مقطع کارشناسی در رشته ی حقوق به تحصیل پرداختند و پس از چهار نیمسال با توجه به دارا بودن مدرک سطح ۲ حوزه ی علمیه ی خراسان در آزمون ورودی کارشناسی ارشد شرکت کرده و با قبولی در آزمون و مصاحبه ی علمی وارد مقطع کارشناسی ارشد شدند و پس از طی دوران تحصیل و دفاع از پایان نامه با رتبه ی عالی از آن دانشگاه مدرک ودانشنامه ی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی اخذ کردند.

این مدرک کارشناسی ارشد به منزله ی دو مدرک تحصیلی است و در دانشنامه ی آن ذکر شده که دارنده ی آن کلیه ی واحدهای رشته ی فقه و مبانی حقوق اسلامی را نیز گذرانده است.

پس از مدتی با قبولی در آزمون سراسری و آزمون اختصاصی در دانشگاه فردوسی مشهد در مقطع دکتری به تحصیل پرداختند.

از اساتيدی که ایشان در دانشگاه هاى علوم اسلامى رضوی و فردوسی مشهد داشته اند، آقایان آیات و حجج و اساتید:

_ آیة الله شيخ محمدهادی معرفت ره، در تفسیر و برخی بحث های قرآنی و فقهی؛

_ آية الله دکتر سید مصطفی محقق داماد، در فقه و قواعد فقهیه؛

_ آية الله شیخ عبدالكريم عبداللهی نژاد ره؛

_ آية الله دکتر شیخ محمدحسن حائری؛

_ حجة الإسلام و المسلمين شیخ داود رضوانی، در ادبیات و نحو؛

_ آية الله دکتر سید علی دلبری، در تفسیر و برخی بحث های رجالی؛

_ حجة الإسلام و المسلمین دکتر محمدمهدی یزدانی؛

_ دکتر امیرحسین فخاری ره؛

_ دکتر سید علی اردلان جوان ره؛

_ دکتر علی مهدی زاده شهری؛

_ دکتر موسی نجفی؛

_ دكتر غلامحسین خاوری ره؛

_ دکتر محمدعلی سعیدی؛

دکتر امیر حسین آبادی؛

_ دکتر حمیدرضا نیکبخت؛

_ دکتر ابراهیم بیگ زاده؛

_ دکتر میر حسین عابدیان؛

_ دکتر میر قاسم جعفر زاده؛

_ دکتر محمدتقی فخلعی؛

_ دکتر حسین صابری؛

را نام می بریم و البته اساتید محترم دیگری نیز بوده اند.


* تحصیلات حوزوی:

ایشان در نوجوانی وارد حوزه ی علمیه ی اصفهان شدند.

اولین استادی که پدر بزرگوارشان حاج آقا مصطفی حلبیان برای ایشان تعیین کردند آقای حجة الإسلام والمسلمین شيخ حسین احمدی بود که از قم آمده بودند اصفهان و در مدرسه ی دارالحکمه ی باقر العلوم علیه السلام مشغول تدریس بودند.

اولین درس را در مدرسه ی دارالحکمه ی باقر العلوم علیه السلام گرفتند و سپس درس به مدرسه ی نیم آورد منتقل شد. این درس در علم صرف بود.

پس از مدتی به طور منظم با برنامه ی درسی مدرسه ی علمیه ی ذوالفقار همراه شدند.

در حوزه ی علمیه ی اصفهان از عده اى از علماى اعلام از جمله آقایان آیات و حجج:

_ آية الله حاج سيد حسن فقيه امامى ره، در فقه و تاریخ و عقاید و تفسیر؛

_ آية الله شيخ علی اکبر فقیه ره، در درس الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛

_ استاد سید احمد قاسمی، در درس فقه و حدیث و صرف میر و تصریف؛َ

_ استاد محسن پورحاجی در تجوید قرآن؛

_ استاد شیخ کاظم جمشیدی، در حفظ قرآن؛

_ استاد سید جلال الدین رضوی، در درس صرف ساده؛

_ استاد شيخ حسن زهری، در درس شرح العوامل فی النحو؛

_ استاد محمدرضا الماسی، در درس شرح العوامل في النحو؛

_ استاد شیخ محمدرضا حاجیان در درس الهداية في النحو و الفوائد الصمدیه؛

_ استاد سید جمال موسوی در درس الفوائد الصمديه؛

_ استاد محمدعلی اسکندری، در ادبیات عرب؛

_ استاد شیخ حسن صادقی درمیانی، در درس عقائد و تفسیر؛

_ استاد سيد حسين موحد ابطحی، در درس معالم الدین و ملاذ المجتهدین و اصول فقه علامه مظفر؛

_ استاد شیخ علی اکبر زارعان، در درس اصول فقه علامه مظفر؛

_ استاد شیخ اصغر حیدری، در درس المختصر النافع؛

_ استاد سید امیرحسین طالقانی، در درس المختصر النافع؛

_ استاد شیخ عبدالرئوف حق پرست، در درس المختصر النافع؛

_ استاد سید مهدی بکائی، در درس البهجة المرضية في شرح الألفية و منية المريد؛

_ استاد سید محسن درچه زاده، در درس البهجة المرضية في شرح الألفية؛

_ استاد دکتر شیخ جواد عابدی، در درس الکبری فی المنطق و المنطق علّامه مظفّر؛

_ استاد شیخ مسعود براری، در درس مغنی اللبیب؛

_ استاد شیخ فیض الله ویسی، در لغت و آداب المتعلّمین؛

_ استاد شيخ محمدرضا شاهنظری، در درس مختصر المعانی و الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية و مکاسب؛

_ استاد سید حسن حسینی دولت آبادی، در مباحث اصولی و مکاسب؛

_ استاد شیخ اصغر صالحی تبار، در درس الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية، قدری از ابتدای حلقه ی اولی از دروس شهید صدر و ...؛

_ استاد شیخ محمدتقی پیمانی، در درس مغنى اللبيب و فرائد الأصول؛

بهره بردند و پس از چند سال به دست شیخ الفقهاء حضرت آية الله شيخ حيدرعلی محقّق ره در مدرسه ی نیم آورد معمّم شدند.

نام برخی مدارسی که در حوزه ی علمیه ی اصفهان در آنها درس خوانده اند به این بیان است:

_ مدرسه ی علمیه ی نیم آورد؛

_ مدرسه ی علمیه ی ذوالفقار؛

_ مدرسه ی علمیه ی صدر؛

_ مدرسه ی علمیه ی جده کوچک؛

_ مدرسه ی علمیه ی محمدیه؛

_ مدرسه ی علمیه ی الغدیر؛

و دیگر مدارس.

در این دوران درس های المختصر النافع و الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية و برخی دروس دیگر مورد تحسین و تشویق قرار گرفتند.


* هجرت به مشهد مقدس

بعد از خواندن قدری از فرائد الأصول و مکاسب حاج شیخ مرتضی انصاری (ره) به مشهد مقدس و جوار حضرت امام علی بن موسی الرضا علیهما السلام‌ هجرت کردند.

و البته این هجرت همراه تلاش علمی منسجم برای تکمیل دروس و موفقیت در امتحانات بود.

ورود ایشان به حوزه ی علمیه ی خراسان همراه بود با ورود به مدرسه ی آیة الله العظمى خوئی ره که امتحان دادند و در آن مدرسه وارد شدند.

در مشهد مقدس سطوح عالیه را نزد اساتید عالی مقام آن دیار از جمله آقايان آيات و حجج:

_ آية الله شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی، در درس کفایة الأصول؛

_ آية الله سید محمد موسوی شاهرودی، در درس فرائد الأصول و قواعد فقهیه؛

_ آیة الله شيخ محمدباقر عباسپور بنهنگی، در درس كفاية الأصول؛

_ آية الله سید حمزه موسوی تبریزی ره، در درس مكاسب؛

_ استاد سید حسین حسینی سيستانی، در درس فرائد الأصول و مکاسب؛

_ استاد سید جعفر موسوی اصفهانی، در درس فرائد الأصول؛

_ استاد سید عبدالهادی مرتضوی، در درس مکاسب؛

_ استاد سيد حسن تبادکانی، در درس کفاية الأصول؛

_ استاد شیخ حمید درایتی، در درس كفاية الأصول؛

و دیگر اساتید درس گرفتند و سطوح عالیه ی حوزه را امتحان دادند.

با توجه به استعداد و تسلّط و پشتکاری که داشتند دوران سطح را بسیار عالی و با قوت به سر انجام رساندند.

ایشان هشت سال در درس خارج فقه و خارج اصول و اساتید حوزه ی علمیه ی خراسان حضور یافتند، بزرگانی مانند: 

_آیة الله میرزا علی آقا فلسفی ره، خارج فقه و خارج اصول؛

_ آية الله سید محمدمهدی موسوی خلخالی ره صاحب کتاب گرانقدر فقه الشیعة، خارج اصول؛

_ آية الله سید حسن مرتضوی شاهرودی، خارج فقه؛

_ آية الله شيخ رجبعلی رضا زاده، خارج فقه و خارج اصول؛

_ آیة الله شیخ مهدی مروارید، خارج فقه و خارج اصول، قواعد فقهیه، قواعد رجالیه، آیات الأحكام، برخی مباحث معارفی؛

و در درس برخی دیگر از بزرگان نیز حاضر شدند.

حضور در دروس علامه سيد على حجت هاشمى خراسانى در حاشيه ی تهذيب المنطق و مقدمه ی معالم الدین و ملاذ المجتهدین و برخی بحث های ادبی و حضور در دروس عقاید و تفسیر و معارف علامه سید جعفر سیدان و درس نهج البلاغه ی حجة الإسلام شیخ غلامرضا دهشت ره، از دیگر کارهای ایشان بوده است.

از اساتید جوان و خوش فکر ایشان در مشهد مقدس استاد شیخ مجتبی الهی خراسانی بود که دروس اصول شهید صدر و برخی مباحث فقه استدلالی را نزد ایشان آموختند.

در شروع درس خارج در درس استاد آیة الله شيخ مهدی مروارید حاضر شدند که اولین استاد ایشان در دروس خارج بودند، و ایشان کم سن و سال ترین شرکت کننده در این درس بودند. و در درس استاد آیة الله شیخ مهدی مروارید بیش از دیگر اساتید حضور یافتند.

به لطف خداوند تبارك و تعالى ایشان در اوائل ورود به مشهد مقدس و مجاورت حضرت علی بن موسی الرضا علیهما السلام به مرتبه ی اجتهاد مطلق نائل شدند.

عمده تحصیل ایشان در حوزه ی علمیه ی مشهد مقدس در مدرسه آیة الله العظمى خوئی و دانشگاه علوم اسلامی رضوی بوده است و البته در مدارسی دیگر از جمله مدرسه ی امام صادق علیه السلام و مدرسه ی عالی نواب و مدرسه ی بعثت نیز به تحصیل پرداخته اند.


* هجرت به قم

قبل از هجرت به قم ایشان در ایامی در سفر به قم در درس خارج آیة الله شيخ محمدتقی بهجت ره حضور یافتند و از آثار علمی فقهی و اصولی و بیانات اخلاقی ایشان نیز بهره مند شده اند، و نیز در درس آية الله شيخ محمد فاضل لنكرانی ره و برخی دیگر از بزرگان حاضر شده اند.

قابل ملاحظه اینکه هجرت ایشان به قم چند سال پس از اجتهاد ایشان بود.

پس از مهاجرت از مشهد به قم و جوار حرم حضرت معصومه سلام الله علیها در حوزه ی علمیه ی قم در فقه و اصول فقه از درس خارج اساتید محترمی مانند آقایان:

_ آية الله شيخ لطف الله صافی گلپایگانی ره، در درس خارج فقه؛

_ آیة الله شیخ حسین وحید خراسانی، در درس خارج فقه، و تفسیر، و مباحث معارفی و کلامی؛

_ آية الله سید محمدصادق حسینی روحانی ره، در درس خارج فقه؛

_ آیة الله شیخ حسین نوری همدانی، در درس خارج فقه؛ 

_ آیة الله سید موسی شبیری زنجانی، در درس خارج فقه و خارج اصول؛

_ آية الله شیخ جعفر سبحانی، در درس خارج فقه و خارج اصول، و مباحث کلامی؛

_ آية الله سيد علی محقق داماد، در درس خارج فقه و خارج اصول؛

_ آیة الله سيد محمود هاشمی شاهرودی ره، در درس خارج اصول؛

_ آية الله سيد احمد مددی، در درس خارج فقه و خارج اصول، و در بحث هاى حدیثی و رجالی؛

بهره بردند.

البته به غیر از اساتید محترم مذکور از برخی دیگر از بزرگان نیز در درس های خارج در حوزه ی علمیه ی قم بهره برده اند.

و در تفسیر قرآن کریم از استاد آیة الله شيخ عبدالله جوادی آملی و ديگر اساتید بهره مند شدند.

در قم در درس فرائد الأصول و کفایة الأصول آية الله سيد رسول موسوی تهرانی ره هم شرکت کردند.


* اتمام ده پایه ی تحصیلی با موفقیت و إحکام:

بعون الله و توفیقه تبارك و تعالى ده پایه ی رسمی در حوزه های علمیه را با موفقیت به کمال و تمام رسانده اند و تمام امتحانات اصلی و جنبی و کتبی و شفاهی را به توفیق الهی پشت سر گذاشته اند.

در اصفهان نا هماهنگی هایی که بین مدرسه و مرکز مدیریت اصفهان بود سبب شد برخی دروس را مکرر امتحان دهند و هم در مدرسه و هم در مرکز با موفقیت آن را امتحان دهند و برخی کتب درسی را که در مدرسه خوانده نمی شد خود بخوانند و امتحان دهند، و این امور خود سبب تلاش علمی بیشتر ایشان و استحكام مبانی علمی ایشان می شد.

علاوه بر دروس رسمی اصلی و جنبی دروس دیگری را هم که مفید می دانستند درس شرکت می کردند.

مثلا علاوه بر کتاب معالم الدین و ملاذ المجتهدین و کتاب اصول الاستنباط که اولی در مدرسه ی ذوالفقار کتاب درسی بود و دومی در مرکز مدیریت حوزه ی علمیه ی اصفهان در آن زمان امتحان گرفته می شد کتاب دروس في علم الأصول شهید صدر (حلقه ی اولی) و کتاب های دیگری را نیز درس گرفتند و خواندند.

و سپس کل حلقه ی ثانیه و قسمت زیادی از حلقه ثالثه را با استاد حجة الإسلام و المسلمين شیخ مجتبی الهی خراسانی در مشهد خواندند و تقریرات درس حلقه ی ثالثه را نوشتند.

نزد استاد شیخ مجتبی الهی خراسانی دروسی از فقه استدلالی را نیز خواندند.

همچنین دروسی از قواعد فقهیه و دروسی از قواعد رجالیه را نزد فقیه عالی مقام استاد آیة الله شیخ مهدی مروارید خواندند.

دوره ی مقدمات و سطح متوسط و سطوح عالیه را به إحكام خوانده و پایه های علمی را اشتوار ساختند و این خود باعث قوت فهم در دروس خارج برای ایشان شد.

ایشان حتی پس از حضور در دروس خارج در دروسی از سطوح عالیه که مفید می دانستند شرکت می کردند.

همانگونه تا مدت ها پس از تدریس خارج فقه و خارج اصول تدریس سطح عالی را رها نکردند.


* دوره ی عالی تبلیغ و تربیت اسلامی:

در آزمون ورودی این دوره شرکت کردند و پس از قبولی در این دوره شرکت کردند.

این دوره توسط دفتر تبلیغات اسلامی حوزه ی علمیه ی قم واحد خراسان به مدت دو نیمسال به برقرار شده بود و در این دوره ایشان به فراگیری علومی مانند علم کلام و علوم قرآنی و ... از اساتید محترم و فاضل در این علوم پرداختند.


* مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام:

از دیگر فعالیت های علمی ایشان شرکت در آزمون ورودی مرکز فقهی ائمه ی اطهار علیهم السلام در حوزه ی علمیه ی خراسان بود که با موفقیت همراه بود.

در آن مرکز به خواندن دروسی از کفاية الأصول به طور تخصّصی و همراه با مباحثه و تأليف و راهنمایی اساتید پرداختند.

از اساتید آن مركز از آية الله سید حسن تبادکانی بیشتر استفاده کردند.

در این مرکز با عده ای از فضلای حوزه ی علمیه ی خراسان هم بحث بودند.


* دوره آموزشی سازمان حج و زیارت

از دیگر فعالیت های علمی ایشان شرکت در آزمون کتبی و مصاحبه ی علمی جهت تشکیل پرونده ی سازمان حج است که بعد از آن در دوره ی آموزشی و امتحانات و سپس مصاحبه های علمی جهت اعزام شرکت کرده و بحمد الله این مراحل را با موفقیت گذرانده اند.

در این دوره ی آموزشی دروسی از قبیل کلام و تفسیر و اخلاق و فقه مقارن و... را گذراندند.


* مدرسه ی نسخه شناسی و تصحیح متون:

ایشان علاوه بر کار عملی در تصحیح متون به صورت نظام مند در مدرسه ی نسخه شناسی و تصحیح متون که در جوار حرم مطهر رضوی در دانشگاه علوم اسلامی رضوی و کتابخانه ی آستان قدس رضوی توسط حوزه ی علمیه ی خراسان و کتابخانه ی آستان قدس رضوی برپا شده بود شرکت فعال و مؤثر و چشمگیر داشتند.


* آزمون های دروس خارج:

ایشان علاوه بر سال ها شرکت در دروس خارج اعلام طائفه ی امامیه سال ها در آزمون ها و مصاحبه های دروس خارج نیز شرکت کرده اند.

هشت دوره مصاحبه و آزمون در حوزه علمیه ی خراسان در طول هشت سال و چهار دوره نیز در حوزه ی علمیه ی قم بوده است.

در مجموع دوازده دوره و بیست و چهار امتحان و اختبار درس خارج فقه و اصول در حوزه ی علمیه ی خراسان و قم.

امتحان ها و مصاحبه های مشهد در مدرسه ی علمیه ی عالی نوّاب و امتحان ها و مصاحبه های قم در مدرسه ی علمیه ی دار الشفاء برقرار می شد.

علاوه بر آن در مشهد مقدس افزون بر حوزه ی علمیه ی خراسان در دانشگاه علوم اسلامی رضوی به مدت ده نیمسال تحصیلی دروس خارج فقه و خارج اصول ایشان مورد سنجش و ارزیابی و اختبار قرار گرفته است. در مجموع بیست امتحان و اختبار دروس خارج فقه و اصول.

و در مشهد مقدس در مؤسسه ی امام هادی علیه السلام نیز چند سال به صورت ماهانه درس خارج فقه و خارج اصول را به طور مستمر امتحان می دادند.


* بهره بردن از اساتید حوزه ی علمیه ی نجف اشرف:

ایشان دانش آموخته ی حوزه های علمیه ی تشیّع در اصفهان و مشهد و قم هستند و در زمان هایی که به عتبات عالیات و نجف اشرف برای زیارت مشرف شده اند نیز گاهی در دروس برخی اعلام علمای نجف اشرف حاضر شده اند و گاهی بحث های آنان را نوشته اند.

از جمله در دروس خارج آیة الله شیخ باقر ایروانی حاضر شده اند و از آثار ایشان هم بهره مند شده اند.


* اساتید درس خارج در اصفهان

در حوزه ی علمیه ی اصفهان نیز در دروس خارج فقه و اصول آقایان:

_ آية الله شیخ حسین مظاهری، خارج فقه و خارج اصول و قواعد فقهیه و درس اخلاق؛

_ آیة الله میرزا مجتبی بهشتی ره، خارج فقه و خارج اصول؛

_ آية الله شيخ محمدعلی ادیب ره، خارج فقه؛

و در درس دیگر اعلام نیز حاضر شده اند.

همچنین از اساتید ایشان در درس اخلاق آیة الله شیخ حسین مظاهری بوده اند.


* برخی اساتیدی که به کتب و آثار آنها در  تحصیلات خود اهتمام داشته اند عبارتند از:

_ استاد شیخ محمدعلی مدرس افغانی ره؛

_ استاد علامه محمدتقی جعفری ره؛

_ استاد شیخ مصطفی اعتمادی ره.


* امامت جماعت:

_ حرم مطهر امام رضا علیه السلام، مدرسه ی میرزا جعفر (دانشگاه علوم اسلامی رضوی)؛

_ حرم مطهر امام رضا علیه السلام، مدرسه ی یوسفیه (دارالقرآن الکریم)؛

_ مسجد المهدی عجّل الله تعالی فرجه الشریف در اصفهان؛

_ مسجد امام اصفهان؛

_ دانشگاه صنعتي اصفهان؛

_ دانشگاه فردوسی مشهد؛

دانشگاه اصفهان؛

_ مسجد حاج نايب اصفهان؛

و...


* تدریس های حوزوی:

استعداد و قوت تلقّی و پشتکار ایشان به گونه ای بود که توان تدریس دروسی را که فراگرفته بودند از همان اوائل طلبگی داشتند.

مدت ها به طور غیر رسمی و سپس به طور رسمی به تدریس در حوزه های علمیه پرداختند.

تدریس های ایشان عبارت بوده از:

_ تفسير قرآن كريم؛

_ صرف مير؛

_ الفوائد الصمدية؛

_ البهجة المرضية في شرح الألفية؛

_ مبادي العربية؛

_ المنطق و مناهج البحث؛

_ المختصر النافع؛

_ الموجز فی أصول الفقه؛

_ الوسیط فی أصول الفقه؛

_ الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية؛

_ معالم الدین و ملاذ المجتهدین؛

_ مكاسب (مكاسب محرمه، بيع و خيارات)؛

_ فرائد الأصول؛

_ كفاية الأصول؛

_ أصول الفقه؛

_أصول الاستنباط؛

_ الأصول العامة للفقه المقارن؛

_ تحریر المعالم؛

_ دروس في علم الأصول (حلقات شهید صدر)؛

_ البنك اللاربوي في الإسلام؛

_ مبادي إصول الفقه؛

_ الفائق في الأصول؛

_ الشخص الاعتباري؛

_ درایة الحديث؛

_ قواعد فقهيه؛

_ درس خارج فقه؛

_ درس خارج اصول؛

و...

برخی از کتب درسی مذکور را به طور مکرر تدریس کرده اند؛


* تدریس های دانشگاهی:

_ فقه؛

_ اصول فقه؛

_ قواعد فقهیه؛

_ کلام و معارف اسلامی؛

_ فلسفه؛

_ تاریخ اسلام؛

_ حقوق اساسی؛

_ حقوق مدنی؛

_ حقوق جزا؛

_ حقوق بین الملل خصوصی؛

_ حقوق بین الملل عمومی؛

_ حقوق بشر در اسلام؛

و...

در سال های تدریس به مدد الهی شاگردانی که برخی از آنان از نخبگان و فرهیختگان و ممتازین و اساتید سطوح عالیه هستند از محضر درس ایشان استفاده کرده اند.


* تحصیل و تدریس معقول

در حوزه ی علمیه از کتبی که در فن معقول تدریس کرده اند البته همراه با تحلیل و نقد کتاب بداية الحكمة و نهاية الحكمة از علامه آیة الله سید محمدحسین طباطبائی (ره) است و البته خود ایشان در فن معقول و حکمت و معارف از اساتیدی از جمله: استاد دكتر سيد علی طالقانی و استاد شیخ علی رضائی و آية الله سيد علی علوی جوهری (ره) و آية الله شیخ محمدتقی مصباح یزدی (ره) و آیة الله شيخ غلامرضا فياضی و برخی اعلام دیگر استفاده کرده اند.


* علوم و تاریخ سیاسی:

از نوجوانی و جوانی معلومات خوبی در جریان شناسی طیف های سیاسی در ایران کسب کرده و مطالعاتی در تاریخ سیاسی انجام داده اند و مطلع از بسیاری از وقائع سیاسی بوده اند.

همچنین در بحث تاریخ سیاسی معاصر از مصاحبت بسیاری از بزرگان از جمله آیة الله سید مرتضی مستجاب الدعواتی ره بهره مند شده اند.

تدریس همراه با بررسی و تحلیل کتاب أساس الحكومة الإسلامية اثر آیة الله سيد كاظم حائري در حوزه ی علمیه ی قم یکی دیگر از کارهای ایشان بوده است.


* برخی مکان ها که در آن تدریس کرده اند:

_ حرم حضرت امام علی بن موسی رضا علیهما السلام؛

_ حرم حضرت فاطمه ی معصومه سلام الله علیها؛

_ جامعة المصطفى العالمية (صلی الله علیه وآله وسلّم)؛

_ مدرسه ی حضرت امام سجاد علیه السلام اصفهان؛

_ مدرسه ی حضرت امام صادق عليه السلام در چهارباغ اصفهان؛

_ مدرسه ی حضرت صاحب الزمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف اصفهان؛

_ مدرسه ی حضرت ولی عصر عجّل الله تعالی فرجه الشریف اصفهان؛

_ مؤسسه ی حضرت صاحب الأمر عجّل الله تعالى فرجه الشريف قم؛

_ مدرسه ی آية الله خوئی مشهد؛

_ مدرسه ی فیضیه قم؛

_ مدرسه ی میرزا جعفر مشهد؛

_ مدرسه ی خیراتخان مشهد؛

_ مدرسه ی صدر بازار اصفهان؛

_ مدرسه ی صدر چهارباغ خواجو در اصفهان؛

_ مدرسه ی نیم آورد اصفهان؛

_ مدرسه ی رکن الملك اصفهان؛

دانشگاه معارف قرآن و عترت اصفهان؛

_ دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی (ره)؛

_ مسجد المهدی عجّل الله تعالی فرجه الشریف در اصفهان؛

_ مسجد حاج نایب اصفهان؛

و دیگر مدارس و مساجد.


* سخنرانی در همایش ها:

_ سخنرانی در همایش بین المللی میراث مشترک ایران و عراق در تهران، کتابخانه ی ملی ایران؛

_ سخنرانی در همایش جهانی علامه وحید بهبهانی در کربلا؛

_ سخنرانی در نخستین همایش علمی پژوهشی اقتصاد مقاومتی، سال ۱۳۹۲ هجری شمسی؛

_ سخنرانی در دومین همایش علمی پژوهشی اقتصاد مقاومتی، سال ۱۳۹۳ هجری شمسی؛

_ سخنرانی در همایش بین المللی سلمان فارسی در مدائن، مزار جناب سلمان فارسی؛

_ سخنرانی در همایش بین المللی شریف العلماء مازندرانی در کربلا حرم امام حسین علیه السلام؛

_ سخنرانی در همایش بین المللی ساخت بازسازی و توسعه ی عتبات عالیات در گذر تاریخ، در دانشگاه اصفهان.


*تأليفات:


*پایان نامه و رساله:

_ تعدیل مهر از منظر فقه و حقوق، پایان نامه ی دوره ی کارشناسی ارشد در سال ۱۳۸۸ هجری شمسی با رتبه ی عالی دفاع شده است.

_ بررسی فقهی و حقوقی معامله به قصد فرار از دین، رساله ی سطح چهار حوزه ی علمیه ی قم در سال ۱۴۰۰ هجری شمسی با رتبه ی عالی دفاع شده است.

_ آراء و مبانی اصولی آية الله سيد محمدکاظم طباطبائی یزدی در مباحث الفاظ، رساله ی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد.


*كتاب ها:

_ نماز طواف، چاپ شده توسط انتشارات امیر العلم در قم، در سال ۱۳۹۲ هجری شمسی؛

_ بررسی احكام مهر در فقه شیعه، چاپ شده توسط انتشارات چتر دانش در تهران، در سال ۱۳۹۸ هجری شمسی؛

_ جستارهایی فقهی و اصولى، چاپ شده توسط مجمع الذخائر الإسلامية در قم، در سال ۱۳۹۳ هجری شمسی؛


*مقالات: 

_ بیم و امید، چاپ شده در مجله ى زلال وحى در زمستان سال ۱۳۸۲ هجری شمسی؛

_ تجارت الكترونيک و حقوق بين الملل خصوصى، چاپ شده در مجله ى گفتمان حقوقی در پاییز و زمستان سال ۱۳۸۹ هجری شمسی؛

_ استصناع، چاپ شده در مجله ی گفتمان حقوقی پاییز و زمستان ۱۳۹۰ هجری شمسی؛

_ بررسی های فقهی قابل طرح در تجارت الکترونیک، چاپ شده در مجله ی فقه اهل البیت علیهم السلام در زمستان ۱۳۹۰ هجری شمسی؛

_ امام خمینی (ره) منادی بیداری اسلامی، چکیده ی آن چاپ شده در چکیده مقالات همایش نظریه ی بیداری اسلامی، به تاریخ بهار ۱۳۹۱ هجری شمسی؛

_ صاحب بن عَبّاد معلم معارف ناب شیعه در اصفهان، چکیده آن در سال ۱۳۹۱ هجری شمسی به مناسبت همایش نام آوران حوزه علمیه ی اصفهان چاپ شده است؛

_ تعدیل قرار داد، چاپ شده در مجله ی گفتمان حقوقی در پاییز و زمستان ۱۳۹۱ هجری شمسی؛

_ نگرشی در حیات و آثار و برخی آراء فقهی و اصولی صاحب اشارات و صاحب هدایه، چاپ شده در مجموعه مقالات همایش علامه حاجی کلباسی در سال ۱۳۹۱ هجری شمسی؛

_ احقاق حقوق اقتصادی طلبکاران در معامله به قصد فرار از دین، چاپ شده در مجله ی دانشنامه ی حقوق اقتصادی (مجله ی دانشگاه فردوسی مشهد) به تاریخ بهار و تابستان ۱۳۹۲ هجری شمسی؛

_ المسؤولية المدنية للطبيب بين الفقه والقانون (القسم الأوّل)، چاپ شده در مجله ی فقه أهل البيت عليهم السلام، شماره ی ٧٠، ١٤٣٤ هجری قمری، زمستان ۱۳۹۲ هجری شمسی؛

_ المسؤولية المدنية للطبيب بين الفقه والقانون (القسم الثاني)، چاپ شده در مجله ی فقه أهل البيت عليهم السلام، شماره ی ۷۱ و ۷۲، ١٤٣٤ هجری قمری، بهار و تابستان ۱۳۹۳ هجری شمسی؛

_ سیری اجمالی در برخی آثار فقهی و اصولی علامه محمدتقی رازی نجفی اصفهانی، چاپ شده در مجموعه مقالات همایش علامه ایوانکی، سال ۱۳۹۲ هجری شمسی؛

_ نگاهی به دو اثر اصولی معالم الدین و هدایة المسترشدين، چاپ شده در مجموعه مقالات همایش علامه ایوانکی، سال ۱۳۹۲ هجری شمسی؛

_ تأمّلی کوتاه بر زندگانی صحابی جلیل حجر بن عدی، چاپ شده در مجله ی فرهنگ بصیرت در سال ۱۳۹۲ هجری شمسی؛

_ اقتصاد مقاومتی و کاهش وابستگی به در آمد نفت، چکیده آن در چکیده مقالات همایش علمی و پژوهشی اقتصاد مقاومتی در سال ۱۳۹۳ هجری شمسی منتشر شده است.

_ کتابشناسی صاحب هدایة المسترشدين، چاپ شده در مجله ی آینه ی پژوهش، شماره ی ۱۴۹ و ۱۵۰، به تاریخ بهمن و اسفند ۱۳۹۳ هجری شمسی؛

_ میراث علمی چهار فقیه، چاپ شده در مجموعه مقالات میراث مشترک ایران و عراق به سال ۱۳۹۳ هجری شمسی؛

_ المباني الكلامية للوحيد البهبهاني في بعض کتبه الفقهية والأصولية، چاپ شده در مجموعه مقالات کلامی کنگره جهانی علامه وحید بهبهانی، در کربلا، سال ١٤٣٦ هجری قمری مطابق ۱۳۹۴ هجری شمسی؛

_ طرح عدد من البحوث الأصولية مع التأكيد على آراء الوحيد البهبهاني والسيد محمدكاظم الطباطبائي اليزدي، چاپ شده در مجموعه مقالات اصولی کنگره ی جهانی وحید بهبهانی، در کربلا، سال ١٤٣٦ هجری قمری مطابق ۱۳۹۴ هجری شمسی؛

_ التراث المتبقی من شريف العلماء، چاپ شده در مجله ی تراثنا به تاریخ ۱٤٤٠ هجری قمری؛

_ الذريعة من تراث المرتضى، چاپ شده در مجله ی میراث شهاب به تاریخ بهار ۱۳۹۵ هجری شمسی؛

_ بررسی برخی آرای سید مرتضی درباره ی مهریه، چاپ شده در سال ۱۳۹۸ هجری شمسی در مشهد مقدس به مناسبت کنگره ی بین المللی بزرگداشت هزاره ی سید مرتضی؛

_ فقيه صدر، چاپ شده در مجموعه مقالات همایش خادم شریعت در بهار ۱۳۹۴ هجری شمسی؛

_ نگاهی به آثار و برخی نظریات اصولی آیة الله سيد محمدكاظم طباطبائی یزدی، مجله ی نقد کتاب فقه و حقوق، شماره ۹ و ۱۰، بهار و تابستان ۱۳۹۶ هجری شمسی؛

_ چیستی شناسی مهر در ازدواج دائم و موقت، چاپ شده در مجله ی فقه و اصول (مجله ی دانشکده ی شهید مطهری دانشگاه فردوسی مشهد) به تاریخ ۱۳۹۷ هجری شمسی؛

_ فقيه بهشتى، چاپ شده در یادنامه ی بزرگداشت آیة الله شیخ مجتبی بهشتی، سال ۱۳۹۷ هجری شمسی؛

_ محاضرات و مسلك منجزيت احتمال، چاپ شده در کتاب آموزگار فقاهت، سال ۱۳۹۸ هجری شمسی، چاپ توسط مؤسسه ی کتابشناسی شیعه در قم؛

_ أسوة الفقهاء الشيخ مرتضى الأنصاري ورجاله، چاپ شده در مجله ی تراثنا، شماره ی ١٥٣، به تاریخ ١٤٤٤ هجری قمری؛

_ نماد آگاهی و پایمردی، چاپ شده در روزنامه ی جوان، در سال ۱۳۹۸ هجری شمسی؛

_ الانتصار للسيد المرتضى في تفضيل الصديقة الكبرى عليها السلام، چاپ شده در مجله ی کتابگزار، شماره ی ۶ و ۷، به تاریخ ۱۳۹۹ هجری شمسی؛

_ الإشارة إلى إجازات آل صاحب الهدایة، منتشر شده توسط The Open School، شیکاگو، ١٤٣٤ هجری قمری؛

_ ميزان الفقاهة و مؤلف آن، مجله ی میراث شهاب، شماره ی ۱۰۸،  تابستان ۱۴۰۱ هجری شمسی؛

_ إطلالة على التراث الفقهي حول مفطرية الدخان في الصوم، چاپ شده در مجلة الاستنباط شماره ١٢ در نجف اشرف به تاریخ ۱٤٤٣ هجری قمری؛

_ نگاهی به آثار فقهی و اصولی آیة الله سید محمدکاظم طباطبائی یزدی، مجله ی میراث شهاب، شماره ی ۱۰۹ و ۱۱۰، پاییز و زمستان ۱۴۰۱؛

_ بررسی روایات فرار از ادای دین، چاپ شده در ارجنامه ی آية الله سيد احمد مددی، چاپ شده توسط انتشارات حوزه ی علمیه خراسان، در مشهد مقدس، سال ۱۴۰۲ هجری شمسی.

_ معرفی تقریرات درس آیة الله بروجردی به قلم شهید قدوسی، چاپ شده در مجله ی کتاب شیعه، شماره ی ۲۷ و ۲۸، به تاریخ ۱۴۰۲ هجری شمسی؛

_ مناقشة مفطرية الدخان في صوم شهر رمضان في ضوء رأي الوحيد البهبهاني قدّس سرّه، چاپ شده در كتاب علی خطی الوحید (مجموعة مقالات حول الوحيد البهبهاني) به تاريخ ١٤٤٥ هجری قمری در کربلا توسط عتبه ی حسینیه.

_ آثار فقهي و اصولي و اجتماعي آية الله سيد محمدكاظم طباطبائي يزدي و نقش ايشان در حوزه ي علميه ي نجف اشرف، متتشر شده توسط دانشگاه اصفهان در سال ١٤٠٤ هجري شمسي.


*مصاحبه ها:

_ باید حضرت زهرا سلام الله علیها را اسوه اخلاق و رفتار خود قرار دهیم، چاپ شده به تاریخ ۲۸ دی ماه ۱۳۹۹ هجری شمسی در مجله ی حریم امام؛

_ مصاحبه ای درباره ی آیة الله شیخ اسدالله جوادى اصفهانی چاپ شده در ویژه نامه ی نکوداشت ایشان که در سال ۱۴۰۱ هجری شمسی توسط دفتر تبلیغات اسلامی حوزه ی علمیه ی قم شعبه ی اصفهان به چاپ رسید.


*مخطوطات و چاپ نشده ها:

_ كتاب فضائل سيدة نساء أهل الجنة فاطمة الزهراء سلام الله عليها؛

_ مقاله ی قرآن کریم و علم اصول؛

_ بيان أصول الاستنباط؛

_ خلاصه مباحث كتاب اللمعة الدمشقية؛

_ تحقیقات في المكاسب المحرمة، تأليف در سال ١٣٨٠ هجرى شمسی؛

_ تحقيقات في البيع، شروع به تأليف در سال ۱۳۸۰ هجری شمسی؛

_ رساله ای در خیارات؛

_ أصول العروة الوثقى؛

_ مبانى اصولی صاحب عروه؛

_ تحقیقات في فرائد الأصول، تأليف در سال ١٣٧٩ هجرى شمسى و بعد از آن؛

_ شرح عباراتی از کفایة الأصول؛

_ مقاله ای در کیفیت وجوب زکات؛

_ رساله ای در ارث؛

_ رساله ای در حد رجم؛

_ رساله ای در استصحاب تعلیقی؛

_ رساله ای در استصحاب در شبهات حکمیه؛

_ مقاله ای در بحث تجرّی؛

_ رساله ای در حجیت قطع؛

_ رساله ای در حکم واقعی و ظاهری؛

_ رساله ای در اجازه در عقد فضولی؛

_ رساله ای در جواب تفصیلی یک مسأله از فقه معاملات؛

_ رساله ای در آیات الأحكام باب نکاح از سوره ی بقره؛

_ رساله ای در حکم ازدواج موقت؛

_ مقاله ای در حکم تعیین و تغییر جنسیت؛

_ مقاله ای در قوه ی قاهره در تجارت بین الملل؛

_ حواشی بر معالم الدین و ملاذ المجتهدین؛

_ حواشی بر فرائد الأصول؛

_ حواشی بر مکاسب؛

_ حواشی بر العروة الوثقى؛

_ حواشی بر كفاية الأصول؛

_ حواشی بر کتاب دروس في علم الأصول للشهيد السيد محمدباقر الصدر؛

_ یادداشت هایی از کتاب مبانی تکملة المنهاج؛

_ مقاله ای در تحمّل الحدیث بالوجادة، و این مقاله مورد تحسین شیخ الفقهاء و المراجع آية الله العظمی شيخ لطف الله صافی گلپایگانی قرار گرفت؛

_ حواشی بر الفوائد الصمدية؛

_ مقاله ای در تاریخ شهادت امام حسن مجتبی علیه السلام؛

_ رساله ای در شرح حال شريف العلماء مازندرانی؛

_ سفرنامه ی حج ١٤٣٨ هجری قمری؛

_ مقاله ای در ماهیت و مراتب و اقسام حکم؛

_ مقاله ای در مقدمه ی واجب؛

و...


* مقدمه بر کتاب ها:

_ مقدمه بر کتاب الحلبي، چاپ شده در سال ١٤٤٤ هجری قمری در کربلا، این کتاب با مقدمه و نظارت علمی ایشان به جاپ رسیده است؛

_ مقدمه بر حاشیه ی ملّا میرزا محمد شیروانی بر معالم الدین وملاذ المجتهدین؛

و ...


* تحقیق ها:

_ رفع النزاع من البين في الصلح المقصود منه الفرار من الدين، از آية الله شيخ محمدباقر زند کرمانی، چاپ شده در قم و تهران، در قم توسط انتشارات امیر العلم به تاریخ ۱۳۹۰ هجری شمسی، و در تهران توسط انتشارات چتر دانش در سال ۱۳۹۹ هجری شمسی به همراه ترجمه ی به فارسی؛

_ البيان، از آية الله سيد محمدحسين حسینی جلالی، چاپ شده در قم، توسط مجمع الذخائر الإسلامية، سال ١٣٩٣ هجری شمسی؛

_ الجوهر الفريد في مهامّ الأسانيد، از آية الله سيد محمدحسين حسینی جلالی، چاپ شده در قم، توسط مجمع الذخائر الإسلامية، سال ١٣٩٣ هجری شمسی؛

_ رجال الشیخ الأنصاري در ۳ جلد، از شيخ اعظم حاج شيخ مرتضى انصارى، چاپ شده در کربلا توسط عتبه ی عباسیه ی مقدسه، به سال ١٤٤١ هجری قمری؛

_ اجتماع الأمر والنهي، از آية الله سيد محمدکاظم طباطبائی یزدی،  چاپ شده توسط انتشارات خوئی در قم به سال ١٤٤٢ هجری قمری مطابق ۱۴۰۰ هجری شمسی؛

_ رسالة في الاستصحاب، از حجة الإسلام سيد محمدباقر شفتی، تحقیق این اثر توسط آیةالله حاج آقا حسين حلبيان با همکاری آقای سيد محمدرضا شفتی، چاپ شده در مجله ی فقه اهل البیت علیهم السلام، شماره ٨٥ و٨٦، به تاريخ ١٤٣٨ هجری قمری؛

_ رسالة في جواز النسخ از شريف العلماء مازندرانى، چاپ شده در شیگاکو و قم و تهران، در شیکاگو توسط The Open School، به اهتمام علامه سید محمدحسین حسینی جلالی در سال ١٤٣٨ هجری قمری به چاپ رسید، و در قم در مجله ی تراثنا به تاریخ ١٤٣٨ هجری قمری به چاپ رسید، و در تهران توسط انتشارات چتر دانش در سال ۱۳۹۹ هجری شمسی به چاپ رسید؛

_ رسالة في حرمة الربا از علامه ميرزا أبوالهدى كلباسى، چاپ شده در مجله ی تراثنا،  شماره ی ١٤٣، به تاریخ ١٤٤١ هجری قمری؛

_ رسالة في استحالة اجتماع الأمر والنهي از علامه سيد علي طباطبائى صاحب ریاض، چاپ شده در مجله ی تراثنا، شماره ی ١٤٧، به تاريخ ١٤٤٣ هجری قمری؛

_ الزهرة البارقة لمعرفة أحوال المجاز والحقيقة از حجةالإسلام سيد محمدباقر شفتى، تحقيق آیة الله حاج آقا حسين حلبيان با همكاری آقای سيد محمدرضا شفتی، چاپ شده در عراق توسط عتبه ی عباسیه ی مقدسه، سال ١٤٤٢ هجری قمری؛

_ رسالة في شروط صحة الشرط، تقریر درس آية الله سيد محمدكاظم طباطبائى يزدى به قلم آية الله سيد محمدباقر درچه ای، چاپ شده در مجله ی تراثنا، به تاریخ ۱٤٤٣ هجری قمری؛

_ رسالة في مقدمة الواجب از محقق سبزواری، چاپ شده در مجله ی تراثنا، شماره ی ١٥٦، به تاریخ ١٤٤٤ هجری قمری،

_ رسالة في الخیارات وفائدة في ردّ الغصب، تقریر درس محقق نائینی به قلم آية الله شیخ رحیم سامت قزوینی منتشر شده در مجله ي تراثنا شماره ١٦٨؛

_ حاشية القوانين از شريف العلماء مازندرانى؛

_ تحقیق عجیب في عدم ضمان الطبيب از تاج العلماء سيد علی محمد نقوی نصير آبادی؛

_ قوامع الفضول از جناب شیخ محمود میثمی عراقی؛

_ الحاشية على تهذيب الوصول إلى علم الأصول از حجة الإسلام سید محمدباقر شفتی؛

_ شرح معالم الدين از حجة الإسلام سید محمدباقر شفتی؛

و...


*ترجمه ها:

_ ترجمه ی کتاب اجتماع الأمر والنهي از آية الله سيد محمدكاظم طباطبائی یزدی؛

_ ترجمه ی کتاب رفع النزاع من البین از آية الله شيخ محمدباقر زند کرمانی، چاپ شده در تهران توسط انتشارات چتر دانش در سال ۱۳۹۹ هجری شمسی.


*تقریرات دروس خارج اساتید حوزه:

_ تقریرات درس خارج فقه استاد آية الله میرزا على فلسفى؛

_ تقریرات درس خارج اصول استاد آية الله میرزا علی فلسفی؛

_ تقریرات درس خارج فقه استاد آية الله شيخ حسين وحيد خراسانی؛

_ تقریرات درس خارج اصول استاد آية الله میرزا مجتبی بهشتی؛

_ تقریرات درس خارج اصول استاد آية الله سيد محمدمهدی موسوی خلخالی؛

_ تقریرات درس خارج فقه استاد آية الله شيخ حسين نوری همدانی؛

_ تقریرات درس خارج فقه استاد آیة الله شیخ جعفر سبحانی؛

_ تقریرات درس خارج اصول استاد آية الله شيخ جعفر سبحانی؛

_ تقریرات درس خارج فقه استاد آية الله شيخ رجبعلی رضا زاده؛

_ تقریرات درس خارج اصول استاد آية الله شيخ رجبعلی رضا زاده؛

_ تقریرات درس خارج فقه استاد آية الله شيخ مهدى مرواريد (۶ مجلد)؛

_ تقریرات درس خارج اصول استاد آية الله شیخ مهدی مروارید (۶ مجلد)؛

_تقریرات درس خارج اصول آیة الله سید محمود هاشمی شاهرودی؛

و...


* کتبی که مورد بررسی قرار داده اند و درباره ی آنها مقاله نوشته اند:

_ الذریعة إلى أصول الشريعة، اثر علم الهدى سید مرتضی ره؛

_ معالم الدين و ملاذ المجتهدين؛

_ مجموعه آثار شیخ محمدتقی صاحب هدایة المسترشدین؛

_ مجموعه آثار آیة الله سید محمدكاظم طباطبائی یزدی؛

_ دوره ی ۲٦ جلدی میزان الفقاهه، اثر آية الله سيد محمدباقر درچه ای؛

_ دوره ی سه جلدی تقریرات شهيد قدوسی از درس آية الله بروجردی.


* خزانه ی صوتی:

_ سخنرانی های فقهی و معارفی؛

_ دروس سطوح عالی؛

_ دروس خارج فقه؛

_ دروس خارج اصول.

و ...


* اجازات روایت:

برخی مراجع و علما که به ایشان اجازه ی روایت داده اند عبارتند از:

_ آیة الله شيخ لطف الله صافی گلپایگانی ره؛

_ آية الله سيد تقی طباطبائی قمی ره؛

_ آیة الله شيخ حسين نوری همدانی؛

_ آیة الله شيخ ناصر مكارم شيرازی؛

_ آية الله سید موسی شبیری زنجانی؛

_ آیة الله شيخ جعفر سبحانی؛

_ آیة الله میرزا ابو القاسم انصاری؛

_ آیة الله سید محمدعلی علوی گرگانی ره.


* تصدیق های اجتهاد:

ايشان داراى تصدیق اجتهاد از بيش از ده تن از علمای عالیقدر هستند، از جمله:

_ آية الله سيد محمدمهدى موسوى خلخالی ره؛

_ آية الله میرزا اسد الله جوادى؛

_ آية الله ميرزا مجتبى بهشتی ره؛

_ آية الله ميرزا محمدتقى مجلسی ره.

که از این بزرگان اجازه ی روایت هم دارند.


از برخی اعلام نیز به نحو سماع تحمّل حدیث و روایت و ادعیه دارند از جمله:

_ آية الله شیخ حیدرعلی محقق ره؛

_ آية الله شیخ حسنعلی مروارید ره؛

_ آیة الله شيخ ابو الفضل معزالدين ره؛

_ آية الله سید حمزه موسوی تبریزی ره؛

و دیگر بزرگان.


*مدارج علمی:

_ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی از دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد که در دانشنامه ی آن ذکر شده که دارنده ی آن کلیه ی واحدهای رشته ی فقه و مبانی حقوق اسلامی را نیز گذرانده است.

_ سطح چهار فقه و اصول از حوزه ی علمیه ی قم.


* برخی اعلام و دوستان مصاحب و مجالس ایشان عبارتند از:

آقایان آیات و حجج و اساتید:

_ آية الله سید حسن طباطبائی قمی ره؛

_ آية الله شیخ حسنعلی مروارید ره؛

_ آية الله سید مرتضی مستجاب الدعواتی ره؛

_ آية الله میرزا اسد الله جوادی؛

_ آية الله میرزا محمدتقی مجلسی ره؛

_ علامه سید احمد حسینی اشکوری؛

_ علامه سید جعفر طباطبائی ره؛

_ علامه سید محمدرضا حسینی جلالی ره؛

_ علامه سید عبدالستار حسنی بغدادی ره؛

_ علامه میرزا علی علمی اردبیلی ره؛

_ عالم فاضل شیخ محمد زاهد نجفی؛

_ عالم فاضل شیخ محسن غرویان؛

_ عالم فاضل شیخ علی صدرایی خوئی؛

_ عالم فاضل شیخ هادی نجفی؛

_ عالم فاضل شیخ احمد کلباسی؛

_ دکتر اصغر منتظرالقائم.


* برخی موفقیت ها و سوابق علمی:

_ دفاع از پایان نامه ی کارشناسی ارشد با رتبه ی عالی؛

_ دفاع از رساله ی سطح چهار حوزه ی علمیه ی قم با رتبه ی عالی؛

_ ممتاز مدرسه ی علمیه ی آیة الله العظمى خوئی در مشهد مقدس؛

_ ممتاز حوزه ی علمیه ی خراسان در سطح چهار (دروس خارج فقه و اصول)؛

_ دریافت تقدیرنامه بخاطر تأليف مقاله ای در همایش اسلام و جنسیت از مجتمع آموزش عالی فقه وابسته به جامعة المصطفى العالمية؛

_ منتخب جشنواره ی علامه ی حلی در حوزه ى علمیه ى قم در سال ۱۳۹۰ هجری شمسی در بخش مقالات در سطح چهار؛

_ برگزیده ی جشنواره ی علامه حلی در حوزه ی علمیه ی قم، سال ۱۴۰۲ هجری شمسی، در بخش کتاب در سطح چهار؛

_ ممتاز پژوهشی جشنواره ی علامه حلی در مدرسه ی امام صادق عليه السلام در اصفهان، سال ۱۴۰۲ هجری شمسی در بخش مقالات در بین اساتید؛

_ برگزیده ی بخش مقالات همایش ملّی علامه محمدتقی ایوانکی؛

_ دارای معدل الف دوره ی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد؛

_ پژوهشگر رتبه ی الف در اساتید سطوح عالیه؛

_ استاد برتر حوزه ی علمیه در سطوح عالی؛

_ ممتحن در امتحانات شفاهی طلاب در سطوح متوسطه و سطوح عالیه در حوزه ی علمیه؛

_ داوری پایان نامه ها؛

_ داوری مقالات علمی؛

_ ارزیابی و اختبار نخبگان و استعدادهای برتر در حوزه علمیه؛

_ ارزیابی اساتید سطوح عالی حوزه ی علمیه.